bassociaties

Nederland natuurland

Misschien is het al opgevallen dat er hier de laatste tijd wel erg vaak over jeugdzondes geschreven wordt. Dat zal vast komen omdat ik buiten wat psychische inzinkingen verder weinig meemaak maar het kan natuurlijk ook een bijverschijnsel van een snel oprukkende ouderdom zijn, reminiscentie geheten. Het zou maar zo kunnen, ook gevoelsmatig ben ik eerder 94 dan 42 jaar.

Vandaag ga ik opnieuw terug in de tijd en doe er zelfs nog een schepje bovenop, daar hou ik wel van. In het jaar des heren 1869 werd het laatste stukje Nederlands oerbos gerooid. Het ging om een bosperceel van ongeveer één bij twee kilometer dat ooit onderdeel vormde van het Beekbergerwoud, ergens tussen Apeldoorn en Klarenbeek.

Zo heel veel bos ging er dus ook weer niet aan verloren, maar het was natuurlijk toch een bijzonder moment dat het eindelijk gelukt was ons zompige landje voor de volle honderd procent onder controle te krijgen. Van grote triomfen was bij de ondergang waarschijnlijk geen sprake, pas achteraf is vastgesteld dat dit vermoedelijk het laatste stukje oerbos is geweest.

Natuurlijk kwam daar later spijt van en sinds 1993 is Natuurmonumenten moedig bezig om er weer een leuk parkje in te richten. Eerst dacht ik nog: 'hebben die geen belangrijker dingen te doen dan overal lullige parkjes oprichten', maar toen ik eens goed over de naam van deze organisatie filosofeerde viel het kwartje.

Je laat je makkelijk bedriegen doordat het woord natuur vooraan staat en bent dan zo verblind door geluk (ze zijn van de NATUUR!) dat je te snel over het tweede gedeelte heen leest. Monumenten dus. Denk daar maar eens over na. Als je je eerst eens goed concentreert op je associaties bij het woord monument en daar vervolgens heel voorzichtig het woord natuur voorzet ga je al heel anders tegen dit samengestelde woord aankijken.

Precies, een monument staat bij voorkeur in een klein, lullig en door de hondjes doodgescheten parkje. Dat is tenminste het eerste beeld dat bij mij boven komt en opeens begrijp ik waar al dat nijvere gegraaf, gehark en geschoffel van al die groen geuniformeerde natuurbeschermers vandaan komt.

Soms is het best prettig als er bomen gezaagd worden, Loenermark, januari 2007.

Er mag tegenwoordig dan wat meer natuurbewustzijn heersen maar desondanks acht ik de kans erg klein dat er ooit nog weer oerbos in Nederland ontstaat. Het zou op zich best kunnen alleen lukt het ons niet om de handjes lang genoeg thuis te houden. Ik vrees dat daarvoor eerst een Franse kernramp moet plaatsvinden die Nederland bevrijdt van haar menselijke inwoners want zolang wij hier de scepter zwaaien zal alles tot in de eindeloze en treurige eeuwigheid wel keurig kort en fris worden gehouden.

Betonnen namaakbarak bij voormalig concentratiekamp, 2007, Hooghalen.

Eigenlijk had ik dit stukje willen wijden aan het herinneringskamp bij Westerbork. Ik fiets daar af en toe langs en heb de in beton uitgevoerde modernisering van deze ellendige rotplek deels zien gebeuren. Er is hier al zoveel naars gebeurd maar het bleek nog niet genoeg. Opeens stonden er stukken nepbarak van beton, een replica van een houten wachttoren en zelfs het prikkeldraad werd weer uit de kast gehaald.

Deel van het monument en een replica van een wachttoren, Hooghalen, 2007.

Allemaal ogenschijnlijk ranzig en goedkoop maar wel effectief want zelfs op mij had het zijn uitwerking. Nu hoor ik op de radio dat er nog een paar stukken oorspronkelijke houten barak zijn gevonden bij een boer in Drenthe en dat men die weer terug wil zetten. Dat klinkt mij aardig in de oren en ik neem me voor om daar een stukje over te schijven in de trand van: kijk, zo kan het ook.

Als dezelfde plannenmaker even later vertelt dat het zijn bedoeling is om de prachtige bossen die inmiddels rond dit voormalige kampterrein ontstaan zijn te gaan kappen omdat dat de oude desolate sfeer weer een beetje terugbrengt springen mij de tranen in de ogen. Ineens weet ik het zeker: het komt nooit meer goed met ons.

Altijd zullen wij ploeteren, poetsen, knippen en schoffelen. Het doet er niet toe of het zin heeft en zelfs als we onze soort er de das mee omdoen halen we de schouders op, als we maar lekker bezig zijn en de handjes uit de mouwen kunnen steken. Arbeid adelt, al zaag je op open zee de bodem uit je eigen boot.

Heel voorzichtig doe ik hier toch, eigenlijk tegen beter weten in, een voorstel. Is het misschien een idee dat we ergens in Nederland een stukje grond reserveren en elkaar plechtig beloven daar niet meer met zaag, schop of graafmachine tekeer te gaan? En dan bedoel ik niet dat we er tien jaar afblijven, of misschien twintig.

Nee, we doen nu eens heel flink en beloven op papier dat we er de komende 200 jaar niet meer aan zullen komen, al staat het water ook tot in Zwolle. Misschien moet daar wel een nieuwe natuurorganisatie voor in het leven worden geroepen, dat zou kunnen. Ik bied mij bij deze aan als directeur die, ik beloof het, met hart en ziel zal strijden voor de goede zaak. Natuurlijk wel tegen een passend salaris en graag met auto en chauffeur want er zal heel wat geregeld moeten worden. Kom ik ook nog eens de deur uit.