bassociaties

De vergissing

De belangrijkste voorbereidingen voor mijn fotofietstochtjes bestaan uit het draaiend houden van de wielen, het smeren van een boterham en het zorgen voor opgeladen batterijen van camera's, telefoon en verlichting. Dat gaat nog maar zelden mis want ik raak er een beetje aan gewend en veel ervan gaat al lang op de automatische piloot.

Een wandeling ver buiten mijn territorium is een ander verhaal. Ten eerste dient er een auto met chauffeur geronseld te worden wat lang niet altijd lukt en soms moet ik mijn toevlucht nemen tot chantage (anders doe ik die grote afwas niet) of omkoping (ik zal de rest van de week de afwas doen).

Na het regelen van vervoer en gezelschap dient er uitgebreid aandacht besteed te worden aan de inwendige mens. Zo kan het vergeten van de thermosfles met warme chocolademelk leiden tot een kortdurend verblijf in een of ander dranklokaal wat mijn dag doorgaans volledig weet te bederven. Ik haat de horeca en nog uit volle overtuiging ook.

Boterhammen, broodjes, krentenbollen, plakken koek, gevulde koeken, mueslirepen; er komt haast geen einde aan de verzameling proviand die bij elkaar gesleept moet worden om een kort wandelen in de natuur te overleven.

En dan de route, ook daar moet heel goed over nagedacht worden. Het moet de mooiste route zijn die je maar kunt verzinnen en ook de rit er naartoe dient natuurlijk zorgvuldig uitgeplozen te worden. Is er wel een parkeerplaats? En waar staan onderweg eigenlijk de picknickbankjes? Oeps, bijna vergeten op te zoeken.

En dan is alles opeens geregeld en zitten we gezellig samen in het autootje op weg naar Anloo want volgens mijn nauwgezette studie is de wandeling rond het Anloerdiepje een van de mooiste wandelingen in het dal van de Drentsche Aa. Zal me dat even genieten geblazen worden, ik wrijf me al in de handen bij de gedachte aan al die prachtige foto's die ik daar ga maken.

Halverwege de heenweg trekt de lucht dicht en ik bedenk dat ik iets vergeten ben wat ik nog nooit vergeten ben: ik heb me op geen enkele wijze verdiept in de weersverwachting. Voorzichtig vraag ik aan de chauffeur of die misschien beter op de hoogte is. Ik word gerustgesteld met de mededeling dat de weerman de vorige avond een schitterende voorjaarsdag beloofd heeft. Pfff, gelukkig maar, was me dat even schrikken zeg.

En inderdaad, we hebben de auto nog maar net geparkeerd of de zon... Zo hoop je dan dat die dingen gaan maar dit keer is het nu eens helemaal anders. Het is grauw en koud en hoe optimistisch we ook geregeld naar boven kijken, het blijft grauw en koud. Zij weet haar humeur nog een hele poos te redden met de hoop op verbetering maar ik mis die optimistische kijk op het leven en ben al snel niet meer te genieten. Wat een zure teleurstelling zeg.

Niks mis met het landschap hier en als de zon scheen zou ik lopen te jodelen en te joelen en honderden foto's schieten, zo mooi zou het hier kunnen zijn ware het niet dat... Als we bijna bij de auto zijn geeft naast me iemand schoorvoetend toe dat het toch wel een beetje zuur is, zo'n roteind in zo'n stomme auto zitten en dan in zulk koud en somber weer een ommetje door een paar soppende weilanden moeten maken.

Als ik thuis om het af te leren toch nog even naar de weersatelliet kijk kan ik er alsnog de humor van inzien, zo treiterig is het wolkenbeeld. We hadden zo'n beetje overal heen gekund want het is prachtig lenteweer, BEHALVE in noordelijke richting. Had ik deze controle vanmorgen nog even gedaan dan waren de plannen waarschijnlijk alsnog gewijzigd en hadden we een fantastische voorjaarswandeling gemaakt op pakweg de Lemelerberg.

Nu rest slechts een les om nooit te vergeten en een paar kleurloze foto's die door sommigen mogelijk als stemmig worden gezien maar waar ik zelf nou niet erg enthousiast over ben. Wat een stomme vergissing.

Grillige eikenstam langs het Anloerdiep, Anloo.

Een gestoorde fietsbrug

Na de gruwelijke lappen tekst van de afgelopen tijd moeten lezers van dit weblog het de komende tijd mogelijk met wat minder verpozing doen. Het voorjaar begint nu goed op gang te komen en mijn gedachte dat ik de afgelopen jaren alles al gehad en gedaan heb met mijn camera blijkt een waardeloos waanidee.

Hoezo alles al gehad, gedaan en gezien. Vergeleken met hoe ik nu naar de wereld kijk was ik voorheen een blinde kip. Het gekke is dat ik dat vorig jaar ook al vond en het jaar daarvoor ook al. Hoe meer plaatjes ik schiet en achteraf kritisch tegen het licht hou, hoe beter ik leer kijken en heel af en toe begin ik zelfs al dingen te zien.

Kijken doe je door je ogen open te houden en je hoofd af en toe licht te draaien maar zien is andere koek. Mijn huidige definitie van zien is dat je in een onmogelijke situatie bent, ik bedoel in fotografisch opzicht dan, en dat iedereen met enig fotografisch inzicht snapt dat het in die situatie geen enkele zin heeft om een plaatje te schieten. En dan opeens zie je iets. Je keek eigenlijk amper en zeker niet die kant op en toch is er opeens iets dat je aandacht trekt.

'Klik' doe je met je toverdoos en het plaatje waar je mee thuiskomt doet iedereen verstelt staan. Nou ja, ik zeg ook maar wat natuurlijk en woorden schieten toch altijd tekort om de diepzinniger gedachten die mij onderweg soms zomaar overrompelen vast te leggen en te delen.

Dan maar weer een foto, ik geloof toch dat ik daar beter in ben. Het was op de dag van de lamme Questpoot, alleen een stukje eerder langs de Linde. Een nieuw bruggetje in het fietspad met twee schofterig haakse bochten. 'Hoe hard kan een mens fietsers haten', denk je dan bij jezelf. De bochten zijn zo idioot haaks dat ik uit de fiets moet om hem te steken. Natuurlijk zijn ze knotsknettergek en zou ik die brug het liefst eigenhandig goed leggen maar echt boos word ik niet meer om dergelijke obstakels en dat is wel eens anders geweest.

Het is fijn dat ik wat minder vaak boos word onderweg, dat voelt echt stukken beter en in dit geval maakt het dat mijn oog valt op de schapen die om mij heen staan te dringen in plaats van dat ik schuimbekkend verder fiets en nog uren voortmopper over de verdomde rotbrug. Jongens en meisjes toch, vanwaar die belangstelling allemaal. Ach, ik ben nu toch al uitgestapt, waarom dan geen schapenfoto gemaakt, zo te zien willen ze maar al te graag.

Schaap en twee lammetjes langs de Linde, Wolvega.

Zo gezegd, zo gedaan en er volgt een uitgebreide fotosessie die zelfs faliekant uit de hand loopt als een schaap en een lammetje er eens lekker voor gaan liggen. Met het blauw van de licht bevroren Linde als achtergrond en een fantastische Olympus E620 in je hand is het lastig om hier missers te maken dus het is thuis best nog even piekeren welke foto's door mogen en welke niet want eigenlijk zijn ze allemaal even mooi. Met dank aan de onverlaten die een nagelnieuwe fietsbrug twee gestoord haakse bochten gaven.

Sneeuwklokjes

Ligt er zomaar nog weer een dun laagje sneeuw in de tuin. Dat is een bonus van Kopenhagen zeker. Het is drie graden boven nul dus die sneeuw is in vijf tellen weg, reden genoeg om nog voor het ontbijt met mijn macrolens in de aanslag even de tuin in te gaan en te proberen of de sneeuwklokjes er vandaag zin in hebben.

Er staat amper wind, altijd fijn als je met zulke sterkge vergrotingen bezig gaat want ook ieder vlaagje wind wordt uitvergroot. Een heel flauw zuchtje is door de zoeker dan al snel een flinke voorjaarsstorm waar niets meer mee te beginnen valt omdat alles onscherp wordt.

Nu is het rustig maar de sneeuw is wel wat dunnetjes wat zo'n stukje maart in natuurlijk niet zo gek is. Ik blijf er bij dat we veel te weinig sneeuwklokjes in onze tuin hebben maar alles is beter dan niets en het is natuurlijk best lekker lui om zo vanuit je achterdeur aan het werk te kunnen met de camera.

Bloeiende sneeuwklokjes met een beetje sneeuw als achtergrond, Steenwijk.

Een lam pootje

Variatie op een mop: 'Wat is het verschil tussen een lamme Quest? Zijn ene pootje is even lam'. Hahaha. Ik ben niet thuis maar ergens halverwege in de soppende Lindevallei en toch raak ik niet in paniek als ik dat ene lamme pootje van mijn fiets ontdek.

Als ik na een fotostop weer verder wil fietsen zie ik het linker voorwiel opeens erg vreemd uit de wielkast steken en sturen blijkt ook niet meer mogelijk. Eerst hoop ik nog even op een lekke band maar eigenlijk weet ik meteen al dat het goed fout zit of misschien zelfs wel fout fout want hoe sleep je in vredesnaam een lamme Quest van De Hoeve naar Steenwijk, toch al snel zo'n twintig kilometer.

Ik ben ooit een keer eerder stil komen te staan onderweg. Niet met de Quest, ook niet met de Alleweder maar met mijn Valenteijn lowracer. Ik had onderhoud aan de achternaaf gepleegd maar achteraf gezien een borgmoer niet strak genoeg aangedraaid.

De boel kwam onderweg los en liep daardoor juist weer muurvast maar dan anders en het achterwiel wilde geen halve slag meer draaien. Ik was gelukkig niet ver van huis toen het gebeurde maar de paar kilometer die ik met het loodzware kreng op mijn nek naar huis moest strompelen waren hele lange kilometers, dat kan ik je wel vertellen.

Allemaal oude praat waar ik nu onderweg niks aan heb natuurlijk. Ik sta hier midden in de negorij met een lamme Quest en krijg die nooit op mijn nek naar huis. Vort knol, kun je niet een eindje op jezelf rollen? Nee, de Quest heeft er echt geen zin meer in. Wat een beroerd gedoe zeg maar ere wie ere toekomt: ik ben nog steeds niet in paniek.

Vooruit, nu even flink zijn en mijn ondergang recht in de ogen kijken. Hup, op zijn kant met die manke fiets en kijken wat er nou eigenlijk aan mankeert. Juist ja, de hele veerpoot is uit elkaar geschoven. Dat is heel erg vervelend maar toch vooral heel erg dikke bult.

Dit euvel is mij namelijk al maanden bekend en thuis ligt de nieuwe veerpoot heel geduldig te wachten. Tot er tijd en zin is voor vervanging. Maar meneertje moet zonodig dag en nacht de fotograaf uithangen en heeft verder nergens geen tijd meer voor.

Voor ik echt kan schrikken is het probleem alweer tijdelijk opgelost maar ik beloof plechtig dat het er nu echt van gaat komen heel binnenkort. Ik steek de veerpoot terug op zijn plek en kan alweer verder fietsen. Klusje van niks en binnenkort de knutselhanden maar eens uit de mouwen steken want dit is natuurlijk te schandalig voor woorden, lamme lapzwans die ik ben.

Het is verder een prachtige zondag maar het licht is vanwege de hoge bewolking vrij schel en kloterig. Dat weerhoudt me er natuurlijk niet van om toch overal foto's te maken, thuis kunnen ze altijd nog weggegooid immers, maar het kon beslist beter met dat licht.

Katjes in een bandwilg, Lindevallei.

De elzen staan hier langs de Linde volop te bloeien en hoewel ik al tientallen prachtige foto's van elzenkatjes heb voel ik me toch weer verplicht om ze te fotograferen. Leuker want nieuw is echter de bandwilg die ik even later ontdek. Een prachtige wilgensoort die ik wel van naam ken maar nu zie ik voor het eerst aan de takken waar die naam vandaan komt. Wat een jolige en zwierige struik.

Op de terugweg vind ik een berm vol voorjaar in de vorm van sneeuwklokjes. Heb ik ook al veel foto's van maar die kunnen nog wel wat beter denk ik dus ik zet de fiets aan de kant en ga op mijn knietjes aan het werk. Het zijn er eigenlijk net te weinig, precies als bij ons thuis. Ik ben meneertje-nooit-tevreden en wil altijd weer meer.

Nee, dat wordt binnenkort een verplicht ritje naar De Wijk waar het op landgoed Dickninge helemaal wit ziet van de sneeuwklokjes. En zo is er altijd weer een goede reden voor een fietstochtje te verzinnen en zelden tijd om de trouwe fiets die dat allemaal mogelijk maakt eens netjes te verzorgen.

De luchtfietser

Lange wolkenbaan boven weiland, Frederiksoord.

En als dat nou de enige idiote toverwolk was die ik onderweg tegenkwam viel het misschien nog een beetje bij te houden maar zo is het dus niet. Wolken, wolken, overal wolken om mij heen. De ene wolkenformatie is nog ongeloofwaardiger dan de andere dus ze moeten er allemaal op.

Er blijft zo wel weinig tijd en vooral energie over voor andere dingen zoals bijvoorbeeld gezellige kletsverhaaltjes uit mijn mouw schudden op dit weblog maar ik vertrouw er op dat bovenstaand plaatje als een soort van excuses aanvaard wordt. Er volgen nog meer excuses de komende tijd, dat beloof ik.

De grauwe dagen van vorige week waren bedoeld om achterstallig fotowerk in te halen maar werden uiteindelijk besteed aan het ontwikkelen van een gemene verkoudheid met zware koorts. Natuurlijk was ik het daar helemaal niet mee eens maar ik ben al lang blij dat ik weer een beetje op de been ben zodat het wolkenfeest van gisteren en vandaag me niet door de neus geboord wordt.

Ik fiets er vandaag maar zo'n beetje achteraan met een vage snotkop en eindig bij het Aekingerzand waar me de toegang versperd wordt vanwege de Q-koorts-angst. Flauw en misplaatst van me om daar een woordgrapje van te maken want zo grappig is die Q-koorts helemaal niet en de angst voor de nog amper begrepen ziekte is mogelijk erg terecht en verstandig.

Maar ik sta dus wel voor snot bij het Aekingerzand en kan mooi rechtsomkeert maken wat ik na wat dralen en aarzelen toch maar gewoon doe. Het wolkenfeest van de heenweg weet nog steeds van geen ophouden dus ook op de terugweg is het om de haverklap raak.

Slechts af en toe trekt er zo'n lange wolkenbaan voor de zon langs, dan heb ik even een kwartiertje schaduw met fotopauze en kan gewoon wat voor me uittrappen in de fiets. Verder is het hard werken geblazen en dat stopt pas als de zon ondergaat en de wolkenfabriek sluit. He he, eindelijk heb ik vrij en mag naar huis.

De belofte

Bloeiende toverhazelaar, Steenwijk.

Verheugd vertel ik u met bovenstaand plaatje over de belofte van het voorjaar. Het voorjaar zelf laat vermoedelijk nog even op zich wachten en eerlijk gezegd kan ik daar niet rouwig om zijn, met welgemeende excuses aan iedereen die snakt naar de verwarmende lentezon. Er zijn hier te veel foto's om uit te werken en daarom ben ik echt even toe aan een grauwe snertweek die dwingt tot binnen zitten.

Onze eigen toverhazelaar staat er wat armoedig bij, het gevolg van een niet zo weloverwogen ingreep in de natuur mijnerzijds. Hij stond me te veel in de schaduw van onze wilg en walnoot en ik heb hem in het najaar een paar metertjes opgeschoven. Heel voorzichtig en met een enorme wortelkluit om de kwetsbare haarwortels te sparen maar net op het laatste stukje viel die kluit helemaal uit elkaar.

Toverhazelaars zijn net zo mooi als kwetsbaar, zelfs van matige snoei kunnen ze soms al het loodje leggen, laat staan van een brute verplaatsing zoals ik pleegde. Er zitten nu twee miezerige bloempjes in onze struik en daar probeer ik het positieve maar van in te zien: 'Hij is nog steeds niet dood'. Of de struik het verder overleefd wacht ik maar af.

Nee, voor het betere vroege bloeiwerk, toverhazelaar is een van eerst bloeiende struiken in onze klimaatzone, moet ik het dit jaar van andermans tuin hebben. Bovenstaande struik staat in een straatje in de buurt en is vanaf het trottoir met mijn telelens vrij goed te fotograferen. Ik fiets er vaak genoeg langs op weg naar verre oorden maar heb dan nooit zin in een fotosessie omdat ik nog maar net op gang ben (heenweg) of omdat ik al zoveel gezien en beleefd heb (terugweg).

Nu ga ik er speciaal even langs op een dag dat een fietstochtje er om allerlei onbelangrijke redenen niet in zit. Na een winter vol sneeuw en ijs is het weer even wennen om zo'n kleurige struik er netjes op te zetten en ik maak heel wat foto's voor ik een compositie vind die de royale bloemenzee goed tot zijn recht laat komen.

Heen en weer

En dan, ik ben een paar kilometer voorbij het middelpunt van mijn fietstocht en dus eigenlijk alweer op weg naar huis, dan zie ik eindelijk wat bestendiger blauw in de lucht komen. Ik sta midden in het bos bij een duffe stapel hout en vier daar mijn frustratie op bot door het nemen van foto's.

Opeens zie ik blauwe lucht tussen de bomen. De twijfel slaat toe, was ik eigenlijk al wel op weg naar huis? Ja wis en waarachtig wel, de boterhammen zijn op, het hoofd is vol en draaierig. Nee, daar hoeft geen enkele twijfel over te bestaan, ik ben echt op weg naar huis.

En als ik nou gewoon mijn fiets eens optil en een halve slag omdraai, met de neus in de richting waar ik net vandaan kom? Ik voeg de daad bij het woord en blijk nog steeds op weg naar huis maar nu via een andere route. Een kleine omweg via de terugweg die bij hoge uitzondering hetzelfde gaat worden als de heenweg. Heen en weer dus.

Hmmm, en waar mag deze flauwekul dan wel goed voor zijn? Voor een foto natuurlijk, dat begrijp ik zelfs nog. Ik heb even eerder namelijk helemaal voor niets een eindeloze tijd bij het Holtveen staan wachten op zon die niet komen wilde. Als er wel even zon had geschenen was ik nu een zeer gelukkig mens geweest maar er kwam geen zon dus ik worstel alweer een paar kilometer met mijn frustratie. Vandaar het besluit om de steven resoluut te keren als ik wat blauw in de lucht zie verschijnen.

Terwijl ik voor de tweede keer vandaag op weg ben naar het Holtveen hou ik de lucht scherp in de gaten, Wordt het nou nog wat of gaan de wolken opnieuw met me lopen sollen? Met angst en beven arriveer ik bij het Holtveen en moet opnieuw tergend lang wachten tot het wolkenfront ruimte maakt voor de zon.

En dan wordt me een misselijk kunstje geflikt dat ik nog niet eerder bij de hand heb gehad. Vlak nadat de zon doorbreekt, ik ben nog heel even aan het beraadslagen over de optimale compositie, verandert de wolk opeens van richting en van tempo. Met een voor wolken onmogelijke snelheid trekt de lucht weer dicht en ik weet nog net een paar keer af te drukken voor alles weer grauwe soep is.

Daar sta je dan, met je tong op je schoenen bij het Holtveen, helemaal voor niets. De achterliggende gedachte van dit alles is vermoedelijk dat ik moet leren om mijn woede te beheersen en voortaan alleen nog functioneel boos moet worden. Niet op de lucht dus, niet op de zon en ook niet op de wolken want dat is allemaal wel erg zinloos.

Witheet zit ik even later in de fiets mijn best te doen om niet boos te worden. Dat valt niet mee kan ik je zeggen, om niet boos te worden als je je zo verschrikkelijk genaaid voelt. Door een wolk nog wel, lager kan een mens toch echt niet zinken.

Op de terugweg neem ik in gedachten alweer voor de derde keer afscheid van deze winter. Iedere keer denk ik dat nu toch echt de dooi gaat intreden en ik zet me zelfs al een beetje schrap voor het voorjaar dat daarna waarschijnlijk in een noodtempo over ons heen zal razen.

Het was nu al twee keer mispoes met de volgende dag gewoon weer verse sneeuw en een beetje vorst. Maar nu is het definitief voorbij met de winter, dat voel ik gewoon. Dat zou anders best een goeie stunt zijn, zo fantaseer ik, morgen gewoon weer naar het Holtveen, maar dan met verse sneeuw én zon. Maar ja, de wereld draait natuurlijk niet alleen om mij.

Als ik de volgende morgen uit het raam kijk schrik ik me een hoedje. Verse sneeuw, rijp aan de bomen en een heldere lucht met een opkomende zon. De pleuris breekt uit want ik moet natuurlijk onmiddellijk naar het Holtveen. Wat zeg ik, ik had er al lang moeten zijn, smerig lui varken dat ik ben.

Te laat en vooral ook veel te moe om te fietsen dus ik sla groot alarm en door alle hulptroepen in te schakelen en groot materieel in te zetten lukt het om net op tijd bij het Holtveen te zijn. Zo kan ik toch nog ongeveer dat plaatje schieten dat ik gisteren al in gedachten had en ook nog wel een paar meer trouwens want het is er weer sprookjesachtig mooi, daar bij het Holtveen op het Dwingelderveld.

Kruipende grove den met rijp en sneeuw, Dwingelderveld.

Net echt

Op een van de afgelopen prachtige winterdagen, en dat is dus niet gisteren want toen hield de zon me juist weer eens ouderwets voor het lapje, op een van die betere fotodagen krijg ik een alleraardigste zonsondergang voorgeschoteld met lekker veel kleur en de contour van een oude windmotor. Bijna op dezelfde plek als een week eerder maar dat is niet zo gek als je telkens dezelfde ommetjes maakt omdat je niet verder van huis durft.

Ik blijf het bloedirritant vinden dat de zon in het digitale tijdperk bijna altijd gaat 'clippen' en dus compleet wit uitgebeten raakt maar verder is het een prima plaatje. Na de eerste opname hoor ik roeken en zie ze een paar tellen later door de lucht zwieren zoals roeken dat zo mooi kunnen. Aha, die gaan mij een nog mooier plaatje bezorgen, dat zie ik zo al.

Enkele seconden later schiet ik inderdaad een foto met fraaie zonsondergang met de contour van een windmotor én met een paar overvliegende roeken. Er komt nog een groepje roeken langs en ook die zet ik op de gevoelige plaat. Tot zover alles dik in orde met verkleumde fotografen die dik tevreden naar huis gaan en zo.

Thuis begint het gedonder eigenlijk pas. Vijf foto's van dezelfde mooie kleurige zonsondergang, is dat niet wat teveel van het goede? De een is een tikkeltje scherper dan de ander maar stuk voor stuk zijn ze scherp genoeg dus dat is helaas geen reden voor selectie.

Valt er dan via strenge compositiecritaria misschien nog iets af te keuren? Ook al zo moeilijk. Twee zijn er perfect met de horizon precies op de juiste hoogte maar die zijn beiden helaas zonder roeken. Nee, zo kom ik er dus ook niet uit.

Zonsondergang met roeken en windmotor, Steenwijk.

En dan komt er een geniaal idee omhoog borrelen dat alleen kan ontstaan in een niet-verkrampt hoofd dat vrij is van oordeel en vooroordeel. Veel langer dan een halve seconde kan die verlichte staat van zijn volgens mij niet geduurd hebben maar dat blijkt voldoende voor het idee om te ontstaan.

Dat ik het alleen al durf te denken, griezelig gewoon. De beste en scherpste foto nemen en daar dan de groepjes roeken uit de twee andere foto's in plakken. Wauw, dat is nog eens vieze vuile oplichterij zeg, zou ik zoiets durven?

Koortsachtig crisisoverleg vindt plaats en alle voors en tegens van het drieste plan worden zorgvuldig afgewogen. Ik overpeins mijn panoramafoto's eens, zijn dat geen zware digitale bewerkingen dan? Ik kan het op zijn minst een keer proberen en kijken of ik tevreden ben met het resultaat.

Het is veel meer werk dan ik voorzien had, want het moet natuurlijk wel goed gebeuren, echte nep zie je niet immers. De benodigde kneepjes heb ik zo langzamerhand wel in de vingers alleen ga ik nu net een stapje verder dan anders. Want laat er vooral geen misverstand over bestaan, ik draai er al lang mijn hand niet meer voor om, zowel in morele als in technische zin, om een storende boomtak die ter plaatse echt niet te vermijden was achteraf uit te gummen en in te vullen met een geleend wolkje van even verderop.

Het plaatsen van nieuwe beeldelementen is echter iets wat ik nog niet eerder deed en voelt ergens toch een beetje nep, namaak en vooral stout. De halve fotowereld hangt er van aan elkaar, dat weet ik ook wel, zelfs oude staatsieportretten van koningin Wilhelmina blijken vroeger al zwaar geretoucheerd te zijn met daadkrachtiger onderkinnen en een nog koninklijker houding, maar dat ik me daar nu ook al aan te buiten ga is beslist nog eventjes wennen.

Omdat mijn strak en braaf afgestelde geweten nog wat loopt te protesteren zeg ik het er bij het eerste plaatje nog eerlijk bij maar ik beloof niet dat ik dat bij elke namaakfoto blijf doen. Wees dus gewaarschuwd, ook in het fotografisch universum van deze goochelende charlatan lopen vanaf nu fantasie en realiteit op totaal onvoorspelbare wijze door elkaar. Net als in het echt eigenlijk, als ik er zo over nadenk.

Op vette voeten

Soms moet men zijn verlies nemen, wat doorgaans het beste gedaan kan worden met opgeheven hoofd omdat dat nu eenmaal een stuk beter oogt. Op deze manier kan vaak toch nog enige waardigheid behouden blijven, hoe groot de verliezen ook zijn.

Ik realiseer me dat mijn strijd tegen het 'zich beseffen' achterhaald en voorgoed verloren is als ik de presentator van het radioprogramma O.V.T. van de VPRO zich dingen hoor beseffen. Als het 'zich beseffen' zelfs daar al gemeengoed is geworden wordt het hoog tijd om uit te zien naar andere ergernissen. Nog beter zou natuurlijk zijn om voor eens en altijd afscheid te nemen van het zich ergeren, om het even aan wat, maar als ik dat doe blijft er wel erg weinig van mijn karakter over.

Naast ergeren hou ik ook veel van fotograferen maar na twee dagen fris buitenwerk ben ik hard toe aan een gezapige rustdag. Vergeet het maar. In en rond Sint Jansklooster wordt een schaatstoertocht gehouden. Dat betekent schaatsers op ijs midden in de natuur en dan niet een paar maar ergens tussen de dertig- en veertigduizend.

Vraag me nou niet waarom ik dat moet zien maar ik moet het zien. Ik voel geen enkele behoefte om al schaatsend mee te wurmen in de massa maar een paar plaatjes ervan maken lijkt me dan wel weer aardig, zeker met de beloofde zon.

Dat veelbelovende zonnetje maant mij 's morgens tot opschieten. Rustig maar hoor, eerst het brood nog bakken, dan voelen of mijn fietsschoenen op de radiator al gaar genoeg zijn gestoofd en dan ook nog mijn bril insmeren met anticondens van eigen receptuur die een beetje van de Hema is en een beetje van mezelf.

Als ik helemaal ingepakt ben en mijn helm op wil zetten trekt de lucht dicht. Tss, hebben we dat weer. Zo kan ik geen foto's maken hoor, nu even niet. Zal ik dan toch maar lekker thuis blijven? Zo te zien is het geen wolk maar alweer bijna het einde van het beloofde zonlicht. Ik vertrouw het niet, slinger de computer maar weer even aan en probeer de nabije toekomst te voorspellen aan de hand van de satellietbeelden op internet.

Ik kom er niet goed uit, het lijkt inderdaad verder dicht te trekken maar zie ik daar in de achterhoede niet het begin van nieuwe opklaringen? Ik neem de gok, zet mijn helm op en fiets de wijde wereld in. Weinig wind vandaag, dat scheelt alweer de helft. Nu de zon nog uit zijn hol zien te lokken wat een poosje later toch nog vrij aardig lukt.

In mijn fietsschoenen voelt het een beetje vreemd aan vandaag. Gevolg van mijn geheime wapen in de strijd tegen de winter: vet op de poten. Ik heb een flinterdun laagje vaseline op mijn voeten gesmeerd in de hoop dat ik zo wat beter tegen de kou bestand ben. Het is eerst even wennen want ik glibber een beetje met mijn voeten door mijn sokken. Maar reken maar dat het werkt want ik hou ze de hele rit prima op temperatuur.

Rietboer bij brandend afvalriet, Belt Schutsloot.

Ik ben nog lang niet in Sint Jansklooster, eigenlijk pas net voorbij Giethoorn, als er alweer hoognodig gefotografeerd moet worden. Een rietboer is bezig met de oogst en steekt net een paar hopen afvalriet in de hens. Dat betekent een noodstop en halsoverkop aan de slag. We raken aan de praat over de rietteelt, over het milieu en over natuurbeheer.

Voor me staat de grootste rietboer van de streek die totaal onafhankelijk is van subsidie en er goed van kan leven. Ze leveren riet van topkwaliteit, werken hard en zitten royaal boven de Balkenende-norm. Hij weet elke otter te zitten en heeft al zijn rietland in eigendom.

Aan de overkant van de weg staat het trotse bewijs van zijn rijkdom: een oude afgereden Volvo uit het jaar nul. Niks geen sjieke oldtimer, gewoon een oud kreng dat het waarschijnlijk nog wel even uithoudt. Ik zie het al, hier wordt nog niet gemanaged of aan winstoptimalisering gedaan, hier voert het gezonde boerenverstand nog de boventoon en dat dat nog maar lang zo mag blijven.

Ik bezweer hem om niet te zwichten voor de druk van Natuurmonumenten die omwille van nog meer ecologische waarden wil dat hij het riet 's zomers gaat maaien. Wie zoiets verzint is hoogstwaarschijnlijk een omhooggewaaide beleidsmedewerker. Riet dat je in de zomer maait is niks, het is geen riet, het is geen gras, enkel een enorme bult waardeloze troep. Maar het schijnt beter te zijn voor de natuur en het zou reuzefijn zijn als hij ook mee deed, in ruil voor subsidie. En zo maken we van heel Nederland een nutteloos opgeprikt museum.

We zijn het er hartgrondig over eens dat dat niet moet gebeuren en dan gaat hij een plak brood eten en ik ga weer eens een stukje fietsen want ik heb het koud gekregen. In Belt Schutsloot is het ijs prima maar er staan geen vlaggen van de KNSB dus het is er uitgestorven. Hier wil niemand zijn, het grote schaatsfeest is vandaag een stuk verderop dus daar moeten we perse met zijn allen heen, rare kuddedieren die we zijn.

Bij Sint Jansklooster weet ik niet wat ik zie, filerijden in het dorp en weiland na weiland afgeladen met auto's. Heel Nederland (meer dan 30.000 mensen) komt hier vandaag een stukje schaatsen (15 kilometer) en soms zijn benen breken (ca 10 ongelukkigen). Ik hobbel lui liggend in de Quest mee tussen de mensen en schiet op het startpunt wat kleurige plaatjes van Unox-mutsen.

Schaatsers op de havenkolk in Blokzijl.

Na het korte verblijf in de drukke mierenhoop moet ik even op verhaal komen en fiets dan op mijn dooie gemak naar Blokzijl. Nog net op tijd om in het laatste zonlicht van de dag, de bewolking komt weer opzetten, de havenkolk met een paar schaatsers vast te leggen.

Ik schiet ook nog een panorama van hetzelfde tafereeltje maar of dat wat geworden is blijft nog even spannend want precies tijdens het maken van die beelden schuift de zon achter de wolken. Van Blokzijl naar huis is met wind tegen, toch nog bijna koude voeten en een langzaam opkomende hoofdpijn omdat ik niet genoeg boter op mijn hoofd heb en dus een koude kop krijg. Maar geen gebroken been, dat is dan toch weer een prettige gedachte.

Auto met chauffeur

Lang, heel lang geleden was ik een enthousiaste schaatser. In de buurt van ons dorp lag een diep uitgegraven kanaal waar de wind weinig te vertellen had zodat het ijs er meestal goed bij lag. Zodra het verhaal door het dorp ging dat je op het kanaal mocht ging ik erheen en schaatste tot ik niet meer kon. Dag na dag, desnoods week na week en aan het eind van de ijsperiode steevast volledig uitgewoond.

Ooit werd ik zelfs nog per ongeluk tweede in een schoolschaatswedstrijd wat een fantastische prestatie was voor deze onhandige sukkel. Bij gym altijd als laatste gekozen omdat hij nog geen bal kon vangen, laat staan dat hij er een fatsoenlijk van zich af wist te gooien. Een oudewijvenworp had ik en iedereen lachte me uit. Maar schaatsen kon ik als de beste en op mijn houtjes reed ik bijna iedereen naar huis.

Een jaar of tien geleden heb ik hier in de buurt nog wel eens op het ijs gestaan, je woont in het schaatsparadijs van Nederland dus je moet wel maar ik kon het oude plezier niet echt te pakken krijgen. Het heeft weinig met leeftijd te maken, meer met een lijf dat ook toen al jarenlang onder spanning stond waardoor ik nog weer onhandiger geworden was. Het aanschaffen van een paar tweedehands hoge noren heeft er ook geen goed aan gedaan denk ik. Wat een onmogelijk kloterige zwikijzers zijn dat, hoge noren, doe mij die oude houtjes maar.

Na wat voor echte schaatsers een ware martelgang moet zijn geweest, alle winterse geneugten behalve berijdbaar ijs, komt het nu toch nog goed. Een dikke 14 centimeter op de Arembergergracht. Toe maar, daar kun je al bijna met je autootje overheen.

Ik heb ook dit jaar geen schaatskoorts maar zou best wat sfeer willen proeven en daarvoor was die ene eenzame schaatser in de Weerribben me net wat te mager. Ik zou bijvoorbeeld best eens een kijkje willen nemen bij Belt Schutsloot als daar een toertocht gehouden wordt. Maar de combinatie kou, sneeuw, Quest en over-het-ijs-wandelen is zo complex dat ik er niet goed uit kom.

Ik zeg het niet hardop en ik zweer dat ik het ook nooit zelf met mijn eigen gedachten gedacht heb maar een gewoon mens zou zeggen: waarom pak je de auto niet. Maar ja, zo ben ik niet. Of ik loop, of ik fiets, of ik word gereden maar ik kruip NIET zelf achter het stuur van zo'n gemotoriseerd moordwapen. Ik mag het niet als rijbewijsloze maar ik wil het vooral ook niet. Echt niet. Toch zou het nu verrekt handig uitkomen, dat geef ik fluisterend toe.

Maar ik leg me volwassen neer bij de consequenties van mijn keuzes en ga hele andere dingen doen die minstens zo nuttig zijn. Afwassen bijvoorbeeld, of oude foto's ontwikkelen. Mijn vrouw laat weten dat ze nog even wat dingetjes buitenshuis moet doen. Is ook zo, was ik alweer vergeten. Hoe ga je? Met de auto. Dus mijn oren spitsen zich en ik begin een strenge ondervraging.

Waarheen? Via welke route? Hoe lang blijf je weg? De antwoorden staan me bijzonder aan, dit wordt een lekker lui retourtje 'auto met chauffeur' en laat de zon nou ook nog volop schijnen. Snel graai ik mijn uitrusting bij elkaar en krab in ruil de ruiten schoon. Deze muffe afgeschreven klusjesdag ziet er opeens heel anders uit zo, joepie.

Schaatser en rietsnijder op de Arembergergracht in De Wieden.

Zo kan het gebeuren dat ik met het mooiste winterweer in mijn poolreizigerspak over het ijs bij Belt Schutsloot schuifel. Ik zie schaatsers zwikken, struikelen en soms gemeen hard vallen op ijs dat op sommige plaatsen spiegelglad is maar lang niet overal. Wie echt van de omgeving wil genieten kan beter een saaie wandeling maken zoals ik want als je al schaatsend even om je heen kijkt zit je voet in een scheur en lig je op je toet.

Aan het eind van een drukke schaatsdag die Belt Schutsloot opeens bevolkt heeft met vele verkeersregelaars, EHBO-posten, paraat staande ambulances en afgeladen parkeerplaatsen is het tijd om de route te vegen want er wacht een druk weekend met nog veel meer schaatsende bezoekers.

Brullende baanvegers op het ijs, Belt Schutsloot.

Eerst heb ik niet door wat er gebeurt en schrik even. Vanuit het rietland komen brullende geluiden op me af die doen denken aan motorcross of een legeroefening met zware helikopters Dan zie ik ze tussen het riet tevoorschijn komen, loeiende gemotoriseerde baanvegers die een westrijdje doen in slippen, dwars wegschuiven en schaatsers op het nippertje ontwijken. Nu snap ik ook waarom even verderop die ambulances aan de kant van de weg staan, schaatsen is zo inderdaad levensgevaarlijk.

Zie je wel, daar heb je het gedonder al weer in de glazen. Zet een mens achter het stuur van een voortbewegende machine en hij verandert in een losgeslagen idioot die zijn verstand thuis laat liggen. Het is een schitterend gezicht, daar hoor je mij niks over zeggen, maar het is me een raadsel waarom ze dergelijke veegmonsters zo midden tussen het schaatsende publiek door laten stunten want de machines schuiven op het ijs alle kanten op. Maar ja, wie ben ik, ik heb nog niet eens een rijbewijs.